سوربیتان مونو اولئات، سوربیتان مونو اولیات، اسپن ۸۰ (Sorbitan Monooleate- Span 80)

معرفی کلی

سوربیتان مونو اولئات (Sorbitan Monooleate) که با نام‌های سوربیتان مونو اولیات و اسپن ۸۰ (Span 80) نیز شناخته می‌شود، یک سورفکتانت غیر یونی و امولسیفایر پرکاربرد است که در صنایع غذایی، آرایشی و بهداشتی، دارویی و برخی کاربردهای صنعتی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

این ماده از خانواده استرهای سوربیتان است و به دلیل ماهیت نسبتاً چرب و آب‌گریز خود، به‌ویژه برای ایجاد و پایدارسازی امولسیون‌های آب در روغن (W/O) مناسب است. سوربیتان مونو اولئات همچنین می‌تواند در ترکیب با سورفکتانت‌های آب‌دوست‌تر برای تنظیم تعادل آب‌دوستی و چربی‌دوستی سیستم امولسیونی مورد استفاده قرار گیرد.

مشخصات فنی و شیمیایی

• نام فارسی: سوربیتان مونو اولئات، سوربیتان مونو اولیات، اسپن ۸۰

• نام انگلیسی: Sorbitan Monooleate

• نام تجاری رایج: Span 80

• نوع ماده: سورفکتانت غیر یونی و امولسیفایر

• فرمول شیمیایی تقریبی: C₂₄H₄₄O₆

• جرم مولکولی تقریبی: 428.6 g/mol

• CAS Number: 1338-39-2

• شکل ظاهری: مایع یا ماده نیمه‌جامد روغنی با رنگ زرد تا زرد مایل به قهوه‌ای، بسته به گرید

• HLB: حدود 4.3

• حلالیت: نامحلول یا کم‌محلول در آب و محلول یا قابل پخش در بسیاری از فازهای روغنی

از آنجا که سوربیتان مونو اولئات یک ماده تجاری با ماهیت استری و ترکیب توزیعی است، مشخصات فیزیکی و برخی پارامترهای کیفی آن می‌توانند بر اساس گرید و تولیدکننده متفاوت باشند.

ساختار و ماهیت سوربیتان مونو اولئات

سوربیتان مونو اولئات از واکنش سوربیتان با اسید اولئیک به دست می‌آید و در ساختار خود بخش‌های آب‌دوست و چربی‌دوست دارد. همین ویژگی آمفی‌فیلیک باعث می‌شود بتواند در فصل مشترک آب و روغن قرار گرفته و به تشکیل و پایداری امولسیون کمک کند.

ماهیت نسبتاً لیپوفیل Span 80 باعث شده است که این ماده بیشتر در سیستم‌های آب در روغن (W/O) مورد توجه قرار گیرد.

ویژگی‌های فیزیکی و شیمیایی

سوربیتان مونو اولئات معمولاً ماده‌ای روغنی، زردرنگ تا قهوه‌ای روشن و با ویسکوزیته مشخص است. این ماده در آب به خوبی حل نمی‌شود، اما در بسیاری از روغن‌ها و حلال‌های آلی قابلیت حل شدن یا پخش شدن دارد.

یکی از ویژگی‌های مهم Span 80، مقدار HLB پایین آن است که نشان‌دهنده تمایل بیشتر ماده به فاز روغنی است. به همین دلیل در فرمولاسیون امولسیون‌های آب در روغن و همچنین به عنوان بخشی از سیستم‌های امولسیفایری ترکیبی استفاده می‌شود.

خواص و مزایا

مهم‌ترین ویژگی‌های سوربیتان مونو اولئات عبارت‌اند از:

• سورفکتانت غیر یونی

• قابلیت استفاده به عنوان امولسیفایر

• مناسب برای سیستم‌های آب در روغن

• کمک به کاهش کشش بین‌سطحی آب و روغن

• کمک به تشکیل امولسیون پایدارتر

• سازگاری مناسب با بسیاری از مواد اولیه

• عملکرد مناسب در سیستم‌های حاوی فاز روغنی

• امکان استفاده در ترکیب با سایر امولسیفایرها

• پایداری مناسب در طیف متنوعی از فرمولاسیون‌ها

کاربرد سوربیتان مونو اولئات در صنایع مختلف

🧴 صنایع آرایشی و بهداشتی

Span 80 در تولید انواع کرم‌ها، لوسیون‌ها، محصولات مراقبت از پوست و فرمولاسیون‌های حاوی فاز روغنی استفاده می‌شود. این ماده می‌تواند به عنوان امولسیفایر در ایجاد ساختار مناسب بین آب و روغن نقش داشته باشد.

در برخی فرمولاسیون‌ها، سوربیتان مونو اولئات همراه با یک امولسیفایر آب‌دوست‌تر استفاده می‌شود تا سیستم امولسیونی متعادل‌تر و پایدارتر ایجاد شود.

💊 صنایع دارویی

سوربیتان مونو اولئات با گرید مناسب می‌تواند به عنوان امولسیفایر یا سورفکتانت در برخی فرمولاسیون‌های دارویی و موضعی مورد استفاده قرار گیرد. انتخاب گرید مناسب برای کاربرد دارویی به الزامات محصول نهایی و استانداردهای مربوطه بستگی دارد.

🍫 صنایع غذایی

در برخی کاربردهای غذایی، استرهای سوربیتان به عنوان امولسیفایر و بهبوددهنده عملکرد فرمولاسیون استفاده می‌شوند. استفاده از سوربیتان مونو اولئات گرید غذایی باید مطابق استانداردها و الزامات قانونی مربوط به نوع محصول و بازار هدف انجام شود.

🧪 صنایع شیمیایی

Span 80 در برخی فرمولاسیون‌های صنعتی، سیستم‌های امولسیونی، مواد پوششی و فرآیندهایی که نیاز به یک سورفکتانت غیر یونی با تمایل بیشتر به فاز روغنی دارند، کاربرد دارد.

🛢️ صنایع روغن و روانکار

به دلیل ماهیت لیپوفیل، سوربیتان مونو اولئات می‌تواند در برخی فرمولاسیون‌های حاوی روغن، روانکار و سیستم‌های پراکنده به عنوان عامل سطحی یا امولسیفایر مورد استفاده قرار گیرد.

نقش Span 80 در امولسیون‌سازی

یکی از مهم‌ترین کاربردهای سوربیتان مونو اولئات، کمک به ایجاد امولسیون‌های آب در روغن است. در چنین سیستم‌هایی، بخش آب‌گریز مولکول تمایل دارد در فاز روغنی قرار بگیرد، در حالی که بخش قطبی آن در نزدیکی فاز آبی قرار می‌گیرد.

این آرایش در سطح مشترک آب و روغن می‌تواند به کاهش کشش بین‌سطحی و افزایش پایداری سیستم کمک کند.

همچنین Span 80 معمولاً می‌تواند در کنار سورفکتانت‌های دارای HLB بالاتر استفاده شود. نسبت این مواد در سیستم امولسیونی بر اساس نوع روغن، فاز آبی، هدف فرمولاسیون و HLB مورد نیاز تعیین می‌شود.

تفاوت Span 80 با سورفکتانت‌های آب‌دوست‌تر

سوربیتان مونو اولئات دارای HLB نسبتاً پایین و ماهیت لیپوفیل است؛ بنابراین بیشتر برای سیستم‌های آب در روغن مناسب است. در مقابل، سورفکتانت‌هایی با HLB بالاتر تمایل بیشتری به فاز آبی دارند و معمولاً در امولسیون‌های روغن در آب کاربرد بیشتری پیدا می‌کنند.

به همین دلیل انتخاب سورفکتانت باید بر اساس نوع امولسیون، نوع روغن، HLB مورد نیاز و سایر اجزای فرمولاسیون انجام شود.

نکات ایمنی و نگهداری

• در بسته‌بندی اصلی و کاملاً دربسته نگهداری شود.

• در محیط خشک، خنک و دارای تهویه مناسب قرار گیرد.

• از قرار گرفتن طولانی‌مدت در معرض گرمای شدید و نور مستقیم جلوگیری شود.

• از تماس غیرضروری ماده با چشم و پوست جلوگیری کنید.

• هنگام کار با حجم‌های صنعتی، استفاده از تجهیزات حفاظت فردی مناسب توصیه می‌شود.

• برای کاربردهای غذایی و دارویی، حتماً از گرید مناسب همان کاربرد استفاده شود.

• قبل از مصرف در فرمولاسیون، مشخصات فنی و سازگاری ماده با سایر اجزا بررسی شود.

جمع‌بندی

سوربیتان مونو اولئات | سوربیتان مونو اولیات | اسپن ۸۰ (Span 80) یک سورفکتانت غیر یونی و امولسیفایر با ماهیت نسبتاً لیپوفیل است که به‌طور گسترده در فرمولاسیون‌های آرایشی، بهداشتی، غذایی، دارویی و صنعتی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

HLB پایین این ماده باعث شده است که به‌خصوص در امولسیون‌های آب در روغن (W/O) و سیستم‌های امولسیفایری ترکیبی کاربرد داشته باشد. انتخاب گرید و میزان مصرف مناسب آن باید بر اساس نوع فرمولاسیون، کاربرد نهایی و مشخصات فنی محصول انجام شود.

شرکت کیمیاگران سبحان قومس امکان تأمین سوربیتان مونو اولئات را برای مصارف مختلف فراهم می‌کند.